Ademen. We doen het allemaal, toch?

Ademen. Ondanks dat de liefde voor het ademwerk gegroeid is (ik ben inmiddels zelfs ademcoach) heb ik nog steeds een haat-liefde verhouding met het ademen.
Misschien niet zozeer met het ademen op zich; want dat (gelukkig) 24/7 vanzelf, maar de frustratie ligt meer in het feit hoe mijn lichaam reageert op de extra zuurstof, prana of energie die je bij het ademwerk tot je neemt!

Omdat mijn lichaam (door traumatische ervaringen uit het verleden) in een constante waaktoestand verkeert, wordt deze toename van energie onbewust gezien als “gevaar”, waardoor er als een automatische respons de oude overlevingsmechanismes van het reptielenbrein (vluchten, vechten en bevriezing) aangezet worden.

Toen ik in 2010 begon met ademwerk kon mijn lichaam niet anders dan vluchten (flight); de toename van zuurstof was te overweldigend voor mijn systeem, waardoor ik regelmatig uit mijn lichaam dissocieerde om zo maar niet te hoeven voelen wat er aan de oppervlakte kwam. Ik had het idee dat het dissociëren erbij hoorde en dat dit een normale reactie was.

Later, nadat ik de boeken van Peter Levine (‘De tijger ontwaakt’ en ‘de stem van mijn lichaam’) gelezen had, begreep ik beter wat mijn lichaam nodig had om de beweging af te maken waar mijn systeem in gevangen zat.

Ei van Columbus

Omdat ik dacht dat ik het “ei van Columbus” gevonden te hebben, stortte ik mij in therapeutische encounter-programma’s waarin het uitten van mijn gevoelens en emoties centraal stonden. Hoe meer, hoe beter. Achteraf gezien was, wat ik deed pure over-acting en ging voorbij aan het daadwerkelijke gevoel wat eronder zat. Maar goed, dat is achteraf gezien. Op dat moment had ik het nodig om mij weer te kunnen aarden, gronden en mijzelf fysiek te voelen. Emotioneel was een ander verhaal!

Inmiddels kan ik deze vecht-modus meer kanaliseren, en lijken de onafgemaakte bewegingen in mijn lichaam als vanzelf zich te ontladen. Als dit tijdens het ademwerk gebeurd, juich ik dit alleen maar toe. Mijn lichaam trilt en schud dan als vanzelf waardoor de overtollige spanning zich een weg naar buiten baant. Ook komt hier vaak oud verdriet mee naar boven, of zie ik beelden die zich vanuit mijn onderbewuste op mijn netvlies geprojecteerd worden. Doordat mijn aandacht gefocust is op het ademen, kan ik niet anders dan het gadeslaan, zonder dat ik er iets mee hoef! Behalve te voelen!
En in dat voelen zit weer een volgende crux. Soms zijn de gevoelens zo overweldigend dat ik er alles aan doe om ze niet te voelen en in een split-second reageert mijn reptielenbrein weer door te vluchten.

Mijn regelsysteem is niet goed afgesteld

Normaal gesproken is dit regelsysteem goed op elkaar afgesteld en weet je automatisch wat er nodig is om te overleven (vechten, vluchten of bevriezen)
Helaas is het regelsysteem in mijn lichaam nog niet helemaal goed afgesteld en lopen deze overlevingsmechanismen in elkaar over of wordt er een ander mechanisme ingezet dan nodig is. Deze Functioneel Neurologische Stoornis is in 2013 bij mij gediagnostiseerd en ben aan het onderzoeken hoe ik dit regelsysteem beter op elkaar af kan stemmen. Hoewel dit een proces is, heb ik wel het gevoel dat het ademwerk mij hierin kan ondersteunen. Na afloop van een ademsessie lijken er steeds meer puzzelstukjes op zijn plaats te vallen, terwijl mijn lichaam op dat moment daar totaal geen boodschap aan heeft.

Na een ademsessie lijkt het wel alsof mijn lichaam moet ontdooien uit de freeze-stand, terwijl er van binnen nog allerlei processen gaande zijn. Hierdoor voelt het alsof er kortsluiting in mijn lichaam plaatsvind, waardoor het niet anders kan dan compleet uit te vallen. Inclusief het vermogen om te praten of bewegingen te maken met mijn lichaam. Gek genoeg voel ik mij in mijn hoofd wel heel helder en stil.

De wijsheid van mijn lichaam is intelligenter dan ik kan bedenken

Ik ervaar alles om mij heen (inclusief mijzelf) in slow-motion en heb moeite om ‘weer op gang te komen’  Dat mijn benen het tijdelijk niet doen, vind ik minder erg dan het onvermogen om te kunnen praten. In mijn hoofd weet ik precies wat ik wil zeggen, alleen komen de woorden niet over mijn lippen. Alsof er een besturingsfoutje zit tussen mijn hersenen en mijn mond. Heel langzaam (veel langzamer dan anderen) kan ik mijzelf weer belichamen en komt mijn spraak ook weer terug.

Door het ademwerk heb ik wel gemerkt dat de wijsheid van mijn lichaam intelligenter is dan ik met mijn mind kan bedenken. Mijn lichaam weet precies wat het nodig heeft om zich te helen. En misschien geeft het heel subtiel aan dat ik in het dagelijkse leven ook wat meer in de vertraging mag gaan in deze drukke wereld om ons heen!

Zit het tussen mijn oren? Of in mijn lichaam!

Niet schrikken, maar ik ga je in dit blog voorzien van een hoop medische termen en afkortingen. En gelukkig zal ik je ook uitleggen wat deze termen afkortingen betekenen. Maar omdat het anders een heel lang verhaal gaat worden, gebruik ik voor het gemak de afkortingen.

Nadat ik eind 2008 eigenaresse werd van een dubbele burnout, heb ik mij daar, voor mijn gevoel redelijk uit geworsteld. Dat wil zeggen; dat ik uiteindelijk wel weer aan het arbeidsproces mee kon doen. Zij het niet meer zoals voorheen, want door de burnout was mijn interne stress-systeem behoorlijk aangetast, maar daar was ik mij op dat moment nog niet van bewust.

Pas jaren later, in 2013 kreeg ik met enige regelmaat aanvallen die erg lijken op epilepsie. Variërend van kortdurende wegrakingen, waarbij ik even niet reageer en de wereld om mij heen als vervreemd ervaar. Op het moment dat je mij een vraag zou stellen, kijk ik dwars door je heen en kun je geen contact met mij maken tot aan de tonisch-clonische insulten die kenmerkend zijn voor epilepsie.

Tja, daar stond ik dan. Met een suggestieve diagnose die eraan doet denken dat het tussen mijn oren zit.

Omdat ik niet wist wat er met mijn lichaam aan de hand was, ben ik door de hele medische molen gehaald en heb allerlei onderzoeken gehad (hersenscans, CT-scans, EEG, MRI etc.) Gek genoeg hoopte ik stiekem dat hier de diagnose epilepsie uit kwam. Dan had ik een diagnose, had het een naam en een oplossing. Tijdens een van de onderzoeken, waarbij ik in een stroboscooplamp moest kijken (een stroboscoop is een lamp die lichtflitsen geeft), kreeg ik zelfs een aanval. Dus duidelijker kon het niet gemonitord worden. Maar helaas was er niets te zien op de hersenscans, en werd ik naar huis gestuurd met de mededeling dat ik Pseudo-epilepsie had.

Tja, daar stond ik dan. Met een suggestieve diagnose die eraan doet denken dat het tussen mijn oren zit en dat het een schreeuw om aandacht is. In de psychiatrie werd dit als conversie-stoornis  bestempeld. Deze term heeft de psychiater Freud bedacht en werd in die periode hysterisch genoemd. Maar ik ben toch niet gek! De aanvallen zijn echt!

De onbewuste opgebouwde spanning explodeert op een gegeven moment en gaat vaak gepaard gaat met schokken, schudden en trillen van mijn lichaam.

Doordat de aanvallen kwamen steeds vaker voorkwamen beangstigde mij dit. Misschien is deze angst in het begin nog wel een instanthoudende factor geweest, maar inmiddels ben ik er niet meer bang voor maar heb nog wel steeds aanvallen. Door dit inzicht kreeg ik zelf ook het gevoel dat er meer aan de hand moest zijn en dat het niet alleen tussen mijn oren zou zitten. Gelukkig is er ook steeds meer (internationaal) onderzoek geweest en is de term conversiestoornis inmiddels vervangen door Functionele Neurologisch Stoornis (FNS). In het Engels Functional Neurological Disorder (FND). Onderzoek wijst uit dat er wel degelijk een stoornis is in de werking van het brein en de prikkelgeleiding. Maar dat dat (nog) niet zichtbaar gemaakt kan worden op hersenscans. Behalve met een dure functionele MRI (fMRI), maar omdat dit een erg kostbaar onderzoek is, wordt dat vaak niet ingezet.

Ik krijg wel eens de vraag van mensen wat ik ervaar tijdens zo’n aanval. Mede door langdurige en intensieve therapie kan ik het verloop van een aanval enigszins voorspellen. Allereerst veranderd mijn bewustzijnsstaat. Dit kan heel geleidelijk gaan, waardoor ik (als daar tijd voor is) mijzelf in het hier en nu probeer te houden. Helaas is dat vaak uitstel van executie, omdat ik weet er binnen afzienbare tijd een aanval aan zit te komen. Maar goed, ik kan mijzelf in veiligheid brengen of mijn omgeving op de hoogte stellen. Maar het kan ook zijn dat ik in een split-second ineens “weg” ben. Ik heb dan geen contact meer met mijzelf of de omgeving. Omdat ik tijdens zo’n aanval in een andere bewustzijnsstaat verkeer, vang ik flarden van gesprekken op, maar ben niet meer in staat om te reageren. Omdat ik vaak tegen de aanval zit te vechten bouwt er zich van binnen een onbewuste spanning op, die op een gegeven moment explodeert en vaak gepaard gaat met schokken, schudden en trillen van mijn lichaam. Doordat ik op dat moment (misschien gelukkig) al gedissocieerd ben, voel ik op dat moment weinig van dat schudden en trillen van mijn lichaam. Vaak ervaar ik achteraf wel een behoorlijke spierpijn en hoofdpijn.

Dit alles kan binnen een tijdsbestek van een paar minuten gebeuren. Dit hoor ik vaak achteraf, omdat ik zelf totaal besef van tijd, plaats noch persoon heb. Mijn lichaam neemt de regie over en mijn mind (gedachten en gevoelens) zijn op dat moment totaal uitgeschakeld. Het schudden kan ook een aantal minuten aanhouden, waarna ik van totale uitputting in een korte slaap val.

Het probleem zit niet tussen de oren, maar in het lichaam!  

In mijn noodprotocol, welke ik geschreven heb tijdens en na mijn klinische opname in het COLK (Centrum voor Onverklaarbare Lichamelijke Klachten), staat te lezen dat ik na afloop van een aanval contact met je kan maken door te knijpen in je handen. Vaak is na zo’n aanval mijn spraak en rechterkant van mijn lichaam tijdelijk uitgevallen. Gezien de nieuwste onderzoeken kan ik dit wel verklaren aangezien het spraakcentrum in de hersenen aan de linkerkant zit, welke tevens de rechterkant van het lichaam aanstuurt.

De term Functionele Neurologische Stoornis doet in dit opzicht beter recht aan mijn klachten dan de hysterische conversiestoornis die suggereert dat ik mijn klachten psychologisch zelf in stand houd.
Op 13 april is de Internationale dag van FND Hope, waarin aandacht wordt gevraagd voor mensen met Functionele Neurologische Stoornissen. Want het probleem zit niet tussen de oren, maar in het lichaam!